Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η επιδείνωση της υγείας δεν αφήνει περιθώρια αυτονομίας, καθιστώντας απαραίτητη τη διαρκή βοήθεια από τρίτο πρόσωπο.
Για την κάλυψη αυτής της ανάγκης, προβλέπεται από την πολιτεία το Επίδομα Απολύτου Αναπηρίας. Ακολουθεί αναλυτικός οδηγός για τις προϋποθέσεις και τα ποσά, σύμφωνα με τον ΕΦΚΑ.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Η χορήγηση του επιδόματος δεν εξαρτάται μόνο από τη γνωμάτευση του ΚΕΠΑ, αλλά και από συγκεκριμένα ασφαλιστικά κριτήρια.
Συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας
Αποτελούν την κύρια κατηγορία δικαιούχων. Σε περίπτωση που το ΚΕΠΑ αναγράφει «ανάγκη συμπαράστασης», η σύνταξη προσαυξάνεται αυτόματα.
Συνταξιούχοι λόγω θανάτου (χηρείας)
Η παροχή χορηγείται υπό προϋποθέσεις. Απαιτείται ο θανών να είχε πρωτοασφαλιστεί πριν το 1993. Για τον τ. ΟΓΑ εφαρμόζονται ειδικές διατάξεις, ανάλογα με τον ασφαλιστικό κλάδο.
Συνταξιούχοι λόγω γήρατος
Στην κατηγορία αυτή δεν προβλέπεται προσαύξηση, εκτός από την περίπτωση που ο συνταξιούχος είναι τυφλός.
Ασφαλισμένοι χωρίς συνταξιοδότηση
Όσοι δεν έχουν συνταξιοδοτηθεί –είτε εργάζονται είτε δεν έχουν καταθέσει αίτηση– δεν δικαιούνται το επίδομα, ακόμη και αν υπάρχει σχετική γνωμάτευση από το ΚΕΠΑ.
Τα ποσά για το 2026
Το ύψος της παροχής διαφοροποιείται με βάση το έτος πρώτης ασφάλισης.
Ασφαλισμένοι πριν το 1993
Η σύνταξη αυξάνεται κατά 50%. Για το 2026, το ανώτατο όριο της προσαύξησης φτάνει τα 671,40 ευρώ.
Ασφαλισμένοι μετά το 1993
Το ποσό είναι ενιαίο για όλους. Για το 2026, το επίδομα ανέρχεται σε 201,71 ευρώ μηνιαίως.
Η ειδική περίπτωση της παραπληγίας
Σε περιπτώσεις όπου, πέρα από την ανάγκη συμπαράστασης, υπάρχει και παραπληγία ή τετραπληγία με ποσοστό αναπηρίας άνω του 67%, προβλέπεται το Εξωιδρυματικό Επίδομα.
Ωστόσο, δεν καταβάλλονται και οι δύο παροχές πλήρως. Ο ΕΦΚΑ χορηγεί τη συμφερότερη, η οποία σήμερα ανέρχεται έως τα 846,00 ευρώ.
Η διαδικασία βήμα-βήμα
Η διαδικασία έχει πλέον ψηφιοποιηθεί, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία.
Βήμα 1ο
Υποβάλλεται αίτηση στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας για εξέταση από το ΚΕΠΑ.
Βήμα 2ο
Μετά την έκδοση της γνωμάτευσης, υποβάλλεται ψηφιακή αίτηση στον e-ΕΦΚΑ, μέσω της υπηρεσίας συνταξιοδότησης.
Η αίτηση στον ΕΦΚΑ πρέπει να κατατεθεί εντός τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης του ΚΕΠΑ. Σε αυτή την περίπτωση, τα ποσά καταβάλλονται αναδρομικά από την ημερομηνία αίτησης πιστοποίησης της αναπηρίας.
Μια παροχή με κοινωνική σημασία
Το επίδομα απολύτου αναπηρίας αποτελεί κρίσιμη ενίσχυση για άτομα που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, αναγνωρίζοντας στην πράξη την ανάγκη για συνεχή φροντίδα και αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης.