Ένα μικρό ανέκδοτο κυκλοφορεί ανάμεσα στους συνταξιούχους: «τι κοινό έχουν οι συνταξιούχοι και τα περιστέρια; Απάντηση: και οι δυο ζουν με ψίχουλα…¨”
Για μια ακόμη χρονιά διαπιστώνουμε ότι η επιβίωσή μας ως συνταξιούχων γίνεται ακόμη και πιο δύσκολη. Οι στοιχειώδεις ανάγκες της καθημερινότητας συνεχώς αυτοπεριορίζονται, γιατί αδυνατούμε να τις εξυπηρετήσουμε. Τα όρια της φτώχειας χτυπούν την πόρτα του σπιτικού μας και οι πιο αδύναμοι οικονομικά από εμάς οδηγούνται στην εξαθλίωση. Ο λόγος είναι πως οι πενιχρές μας συντάξεις μας, μετά την εγκληματική κατακρεούργησή τους από τα αδικαιολόγητα και ισοπεδωτικά μνημόνια, ιδιαίτερα κατά την περίοδο 2009-2014, με την κατά 40% μείωσή τους «εξαφανίζονται» στη μέση σχεδόν κάθε μήνα.
Θα περίμενε κανείς η σημερινή κυβέρνηση, με τις πολλαπλές κάθε τόσο μέσω ΜΜΕ υποσχέσεις της προς τους/τις συνταξιούχους, να προχωρήσει, έστω και με καθυστέρηση τεσσάρων χρόνων, σε μια έστω μερική αποκατάσταση των περικοπών των συντάξεων, ώστε να μπορούμε να ανταποκριθούμε στις στοιχειώδεις ανάγκες της ζωής, της δικής μας και των οικογενειών μας.
Αντ’ αυτού κοινή είναι η διαπίστωση ότι οι «παροχές» που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση στις 22/4/2026 και στο μέρος που αφορούν τους συνταξιούχους είναι πολύ μικρής έως ασήμαντης αξίας και δεν αναπληρώνουν ούτε στο 10% από τις αυξήσεις του τιμάριθμου.
Στην πραγματικότητα οι μισοί, πάνω από εκατομμύριο συνταξιούχοι εξαιρέθηκαν ακόμη και από αυτή τη μικρή παροχή, γιατί η κυβέρνηση τους θεωρεί δήθεν «υψηλοσυνταξιούχους».
Όμως, όπως δείχνουν και τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, οι συντάξεις στη χώρα μας υπολείπονται κατά 25% του πανευρωπαϊκού μέσου όρου (στοιχεία ΟΟΣΑ 2023 από 34 χώρες). Συγκεκριμένα, ενώ ο μέσος όρος των συντάξεων στις 34 ευρωπαϊκές χώρες του ΟΟΣΑ είναι 17.321 ευρώ σε ετήσια βάση, στη χώρα μας είναι μόλις 12.854 ευρώ. Κατά τα άλλα γίναμε … Ευρώπη.
Η σημερινή κυβέρνηση ασκεί μια πολιτική συνεχούς οικονομικής υποβάθμισης των συνταξιούχων, όπως και των εργαζομένων άλλωστε, που συνοδεύεται και από τη θεσμική απαξίωση των δημόσιων αγαθών (υγεία, παιδεία, ασφάλιση κ.α.), ενώ παράλληλα η ακρίβεια στα απαραίτητα καθημερινά αγαθά για διατροφή και διαβίωση (ενοίκια, ρεύμα, αέριο, νερό κ.λπ.) θεριεύει.
Για παράδειγμα, στα ζητήματα υγείας, που είναι τόσο σημαντικά για τους/τις συνταξιούχους: σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, από το 2020 έως το 2024 έχουμε πληρώσει ως πολίτες στη χώρα μας 1,8 δισ. παραπάνω για την υγεία, δηλαδή για υγειονομικές υπηρεσίες, φάρμακα κ.λπ.
Έτσι και παρά το γεγονός ότι οι συνταξιούχοι έχουμε μεγαλύτερες ανάγκες στα θέματα υγείας, πληρώνουμε αυξημένη συμμετοχή στα φάρμακα, πληρώνουμε χαράτσι για κάθε εργαστηριακή εξέταση επιπλέον από το ποσοστό συμμετοχής σε αυτές κ.ά. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι έχεις την υγειά σου μόνο αν έχεις την οικονομική άνεση να την προστατέψεις.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση υπάρχει ανάγκη για δυναμική και συλλογική απάντηση από όλους και όλες τους/τις συνταξιούχους, με κινητοποιήσεις διαφόρων μορφών (συλλαλητήρια, καμπάνιες για την ακρίβεια, ακτιβισμούς κ.λπ.).
Δεν φτάνει μόνο να έχουμε δίκαια αιτήματα, κανείς δεν διαφωνεί άλλωστε με τα περισσότερα. Αυτό που απαιτεί η συγκυρία είναι η ζωντάνια των διεκδικήσεών μας, ησυμπαράταξη και με το ζωντανό εργατικό κίνημα στο σύνολό του. Απαιτείται, με άλλα λόγια, η οργάνωση και η υλοποίηση δράσεων που δεν θα αρκούνται στη διατύπωση αιτημάτων. Οι δράσεις μας πρέπει να συσπειρώνουν συνταξιούχους τόσο σε τοπικό και σε εθνικό επίπεδο όσο και εκτός συνόρων, και να έχουν ένα δυναμικό χαρακτήρα, έτσι ώστε να μας «ακούσουν» τόσο η Κυβέρνηση όσο και η κοινωνία.
Είναι γεγονός πως τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί αρκετές πρωτοβουλίες και κινητοποιήσεις για τα ζητήματα των συνταξιούχων στη χώρα μας, μέσα από τις διάφορες ομοσπονδίες (δημοσίου-ΠΟΠΣ, συνταξιούχων ΙΚΑ κ.λπ.). Υπάρχει επίσης και η δυναμική συνεργασία όλων των ομοσπονδιών μέσα από μια συντονιστική επιτροπή, που οργανώνει κοινές κινητοποιήσεις. Όλα όμως κρίνονται και θα κριθούν στο μέλλον κυρίως στη συμμετοχή της πλειοψηφίας των συνταξιούχων σε αυτές. Είμαστε περίπου 2.500.000 άνθρωποι οι συνταξιούχοι στη χώρα μας. Είμαστε η μεγαλύτερη κοινωνική ομάδα, που πρέπει να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμή μας και να τη μετατρέψουμε σε εργαλείο διεκδίκησης.
Μόνο έτσι θα βρουν δικαίωση αιτήματά μας, όπως:
- να δοθούν επιτέλους ουσιαστικές αυξήσεις στις συντάξεις μας, που να ικανοποιούν την ανάγκη μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης,
- να ενσωματωθεί άμεσα η προσωπική διαφορά, να επανέλθουν άμεσα η 13η και η 14η σύνταξη, να φτάσει το αφορολόγητο όριο για όλους/-ες τους/τις συνταξιούχους στα 14.000 ευρώ, να καταργηθεί η εισφορά αλληλεγγύης, να αποδοθούν τα αναδρομικά σε όλους/-ες χωρίς εξαίρεση,
- να στηριχτεί και να βελτιωθεί ουσιαστικά το ΕΣΥ, με πρόσληψη προσωπικού και δημιουργία νέων υποδομών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά την πρωτοβάθμια φροντίδα και την πρόληψη, να καταργηθεί συμμετοχή μας σε φάρμακα και εξετάσεις,
- να δημιουργηθούν επαρκείς και λειτουργικές δημόσιες δομές φροντίδας ηλικιωμένων που θα καλύπτουν τις ανάγκες τους,
- να καταργηθεί η ιδιωτική επικουρική ασφάλιση για τους νέους εργαζόμενους και εργαζόμενες,
- να γίνουν οι αναγκαίες προσλήψεις προσωπικού στον ΕΦΚΑ για να βελτιωθούν οι υπηρεσίες του.
Θέμης Κοτσιφάκης, πρώην πρόεδρος ΟΛΜΕ,
Γ.Γ. Συνδέσμου Συνταξιούχων Δημοσίου Βόρειας Αθήνας