Ο Σύλλογος Πολιτικών Συνταξιούχων Δημοσίου Ζακύνθου συμμετέχει στον εορτασμό των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026 που έχει κοινό ευρωπαϊκό θέμα εορτασμού για φέτος : «Κληρονομιά σε κίνδυνο – αναβίωση, ανθεκτικότητα, αναστοχασμός» (European Heritage Days 2026, Heritage at Risk: Revive, Resist, Reimagine). Οι τοπικές κοινότητες καλούμαστε να αναπτύξουμε δράσεις που φωτίζουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα μνημεία από τη φυσική φθορά, τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τις συνεχώς μεταβαλλόμενες περιβαλλοντικές συνθήκες. Ταυτόχρονα προσδοκάται να καταδείξουμε την ανθεκτικότητα και τη διαχρονική τους αξία, καθώς και τους τρόπους διάσωσης και προστασίας τους.
Ο Σύλλογός μας από το 2022 έχει υιοθετήσει το εκκλησάκι του Αη Λύπιου και οργανώνει με επιτυχία και συμμέτοχή της τοπικής κοινωνίας το παραδοσιακό πανηγύρι του Αη Λύπιου το οποίο ανάγεται αιώνες πίσω, ήταν το αγαπημένο του Διονυσίου Σολωμού και το αναφέρει στο 1ο Κεφάλαιο του έργου του ‘ Γυναίκα της Ζάκυθος΄’. Αυτό που μας ενδιαφέρει αποδίδεται με το μότο που προβάλλουμε για την διαφύλαξη της τοπικής υλικής και άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς γενικότερα και ειδικότερα για το μνημείο του Αι Λύπιου: ΄ Συνεχίζουμε την αναβίωση της γιορτής, διαφυλάσσουμε την πολιτισμική μας κληρονομιά, υιοθετούμε το ξωκλήσι, ξορκίζουμε την εγκατάλειψη, ανακαλούμε τη συλλογική πολιτισμική μας μνήμη και την εμπλουτίζουμε’ .
Ως γνωστόν, το σημαντικό αυτό τοπόσημο βρίσκεται σε κίνδυνο και φέτος δεν επετράπη από την Εφορία Αρχαιοτήτων η είσοδος στο ναό και στον αύλειο χώρο του εν όψει των θρησκευτικών λειτουργιών και της πραγματοποίησης της πανήγυρης του ναού, την Κυριακή του Θωμά ΄καθώς υπάρχει πιθανότητα κατολίσθησης του πρανούς ή/και αστοχίας του κτηρίου’ σύμφωνα με αποτελέσματα αυτοψίας που διενήργησε η ίδια Υπηρεσία κατόπιν αιτήματός μας.
Έτσι λοιπόν εμείς, ακολουθώντας το θεματικό άξονα του εορτασμού αναγνωρίζουμε και ενημερώνουμε ότι το τοπόσημο του Αη Λύπιου στο Καλλιτέρο αποτελεί κληρονομιά σε κίνδυνο, αναβιώνουμε κάθε χρόνο την πολιτισμική συλλογική μνήμη στη λογική διατήρησης εθίμων που συνδέονται με όψεις της κοινωνικής και πολιτιστικής ζωής, καλλιεργώντας έτσι τη διαγενεακή γνώση. Αναλαμβάνουμε πρωτοβουλία διαφύλαξης της ανθεκτικότητάς του και αποστέλλουμε έκκληση για την στερέωση του προς το ΥΠΠΟ μέσω της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ζακύνθου. Προκαλούμε επίσης αναστοχασμό για σύγχρονη δράση με στόχο την ευαισθητοποίηση, αφύπνιση και ενεργοποίηση της τοπικής κοινωνίας για τη διατήρηση και προστασία του σε ένα συναπάντημα -παρουσία ευαισθητοποίησης και αφύπνισης της τοπικής κοινωνίας ,το Σάββατο 3 Οκτωβρίου και ώρα 11.00 π.μ. στο Καμπαναρίο του Αη Λύπιου, στο λόφο Βαλομάντρι στο Καλλιτέρο με σχετικό πανό.
Ζητάμε την ανάληψη μελέτης και υλοποίησης έργου στερέωσης και διαφύλαξης της δομικής και φυσικής ανθεκτικότητας του τοπόσημου και του τοπίου του λόφου συνολικά.
Ευχή μας και προσδοκία μας να αναδυθεί η σπουδαιότητα της διαγενεακής γνώσης, της λογοτεχνικής έκφρασης και προφορικής αφήγησης ιστοριών σχετικά με αυτό το μνημείο, με έμφαση να δίνεται στη διατήρηση των εθίμων που συνδέονται με όψεις της τοπικής κοινωνικής και πολιτιστικής μας ζωής και στη δύναμη της πολιτιστικής έκφρασης σε περιόδους κρίσης για τη διαφύλαξη και τον εμπλουτισμό της τοπικής πολιτισμικής μας ταυτότητας κόντρα στη ΄λογική της ομογενοποίησης του κόσμου’.
Καταλήγουμε με μόνη έγνοια στο μυαλό μας τα λόγια του Ποιητή μας Διονυσίου Σολωμού στη ΄Γυναίκα της Ζάκυθος ΄’ που περιγράφει την ομορφιά της περιοχής που ζει στο ρόλο του Διονυσίου Ιερομόναχου ‘ ..έφθασα στο κελί του Αι Λύπιου παρηγορημένος από τες μυρωδίες του κάμπου, από τα γλυκότρεχα νερά και από τον αστρόβολον ουρανό , ο οποίος εφαινότουνα από πάνου από το κεφάλι μου μια Ανάσταση..’ και με τον ποιητικό αναστοχασμό του αγαπητού μέλους του Συλλόγου μας φιλολόγου, ερευνητή, ποιητή Διονύση Σέρρα που υποδηλώνουν την αξία της διαγενεακής γνώσης και σχέσης για τη διατήρηση και προβολή και ανάδειξη της τοπικής πολιτισμικής κληρονομιάς..
‘Και τώρα πάλι μόνοι λίγοι φίλοι της αυγής,
σειρές λήθης ή φυγής και
στην κατάβαση του τόπου,
οδεύουμε ( σαν όνειρο) για την επιστροφή
στα λιόφυτα της άνοιξης και
στο ξωκλήσι το λευκό του Αι Λύπιου ..
.. Τοπία καλεσμένα στο ψήλωμα Της Μνήμης,
Γεωγραφία σε περιβόλια με Πανηγύρια καρπών..
Για το Δ.Σ.
Η Πρόεδρος Η Γραμματέας
Παναγιώτα Ακτύπη Γιώτα Ταταρίδη
