Του Λινάρδου Ερμολάου

ε.τ. Σχολικού Συμβούλου

τ. Γενικού Γραμματέα της ΠΟΠΣ

Είναι άξιο θαυμασμού να αναφερθεί ότι για πρώτη φορά παγκοσμίως, το έτος 1978, ο Πρόεδρος και ιδρυτής της Κοινωνικής Μέριμνας Μοσχάτου κ. Διον. Θεοφυλάτος επεσήμανε το γεγονός ότι δεν υπάρχει στη χώρα μας, ούτε και σε όλον τον πολιτισμένο κόσμο, μία ημέρα αφιερωμένη στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας, η οποία να εορτάζεται ταυτόχρονα από όλους τους λαούς της γης. Το Δ.Σ. του Δήμου Μοσχάτου στις 12/12/1978 πρότεινε στην ελληνική Κυβέρνηση να προσπαθήσει όπως καθιερωθεί, μέσω του ΟΗΕ, μία εορταστική εκδήλωση με τίτλο «Ημέρα των γηρατειών».

Από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ το 1990, καθιερώθηκε και εορτάζεται η 1^η Οκτωβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα για την Τρίτη Ηλικία.

Την 1^η Οκτωβρίου σε όλο τον πλανήτη μας γιορτάζουν την ημέρα των ηλικιωμένων. Οργανώσεις και συνδικάτα ηλικιωμένων, όπως και στη χώρα μας, σε συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη, έχουν προσχεδιάσει έναν χάρτη για μια κοινωνία για όλες τις ηλικίες που αποβλέπει στην αλληλεγγύη των γενεών καθώς και στην κοινωνική συνοχή.

Αυτή την ημέρα αποτίνουμε φόρο τιμής στους ηλικιωμένους και επισήμως και αναδεικνύουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.

Πρέπει να γίνει βίωμα όλων και να καθοδηγεί τις σκέψεις και τις πράξεις μας, το γεγονός ότι το ενδιαφέρον της πολιτείας και της κοινωνίας δεν είναι υπόθεση χάριτος προς τους ηλικιωμένους. Είναι οφειλόμενη τιμή και εκπλήρωση ελάχιστου χρέους προς τη Γ’ Ηλικία και επένδυση για το μέλλον όλων μας.

Τον πρώτο και αναντικατάστατο ρόλο έχει η ίδια η οικογένεια. Αν και άλλαξαν σήμερα τα δεδομένα στην ελληνική πραγματικότητα, όμως η τοπική κοινωνία στο χωριό και στη γειτονιά των πόλεων παίζουν ακόμα πολύ σημαντικό ρόλο.

Τα σχολεία, οι πολιτιστικοί σύλλογοι, η Εκκλησία και η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουν πολλά περιθώρια δράσης προς αυτή την κατεύθυνση.

Η πολιτεία έχει καθήκον να προγραμματίζει και να υλοποιεί δράσεις εθνικής εμβέλειας για τους ηλικιωμένους. Θα προδιαγράφονται εκείνες οι δράσεις που θα πρέπει να εφαρμοστούν τον 21^ο αιώνα για μια αποτελεσματική αντιμετώπιση των αναγκών και προβλημάτων των ηλικιωμένων συμπολιτών μας, αλλά και όσων διαβιούν μέσα στα όρια της πατρίδας μας.

Τέτοια μέτρα είναι μεταξύ των άλλων:

-Μια αξιοπρεπής κατώτερη σύνταξη

-Επαρκής δημόσια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη

-Κατ’ οίκον και ιδρυματική φροντίδα ικανοποιητικά ανθρώπινη

-Σχέδιο ενίσχυσης χαμηλού οικογενειακού εισοδήματος

-Σχέδιο θερινών διακοπών

-Διάφορες υπηρεσίες, όπως πρόληψης και αντιμετώπισης ψυχικών διαταραχών, με στόχο την έγκαιρη εντόπιση περιστατικών στις ομάδες υψηλού κινδύνου.

Οι Αρχαίοι Έλληνες στην πλειοψηφία τους τίμησαν δεόντως τους ηλικιωμένους ανθρώπους. Ο τραγικός ποιητής Σοφοκλής αποδίδοντας τον μεγάλο σεβασμό του θα τονίσει: «Το γήρας μάλλον ευφραίνει ου το κερδαίνειν αλλά το τιμάσθαι».

Οι βασικές αρχές του ΟΗΕ τις οποίες όλοι μας πρέπει να αποδεχτούμε, κοινωνικοί εταίροι και κράτος είναι:

-Η ενεργός συμμετοχή των ηλικιωμένων στα κοινά

-Η δυνατότητα εκπλήρωσης των προσωπικών τους στόχων

-Η αξιοπρέπεια

-Η φροντίδα

-Η ανεξαρτησία τους

Στη σύγχρονη εποχή οι ηλικιωμένοι και μετά τη συνταξιοδότησή τους δεν είναι πλέον απόμαχοι της ζωής, αλλά συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται με διάφορους τρόπους όπως:

-Σε έργα εθελοντισμού

-Μετάδοση εμπειριών

-Βοήθεια στα παιδιά και εγγόνια κλπ

Κάτω από το τόσο σημαντικό σύνθημα «κανείς μόνος» καλούνται όλοι οι ανωτέρω φορείς να συστρατευτούν για αξιοπρεπή διαβίωση στον καθένα μας, ξεχωριστά.

Οι Σύλλογοι των συνταξιούχων με τις υπέροχες ανθρωπιστικές τους δραστηριότητες δίνουν αγάπη και συμπαράσταση στα μέλη τους μοναδική για να συνεχίσουν το όμορφο ταξίδι της ζωής τους.

Μόνο αν γκρεμίσουμε τον ασφυκτικό χώρο του ατομικού και της ιδιοτέλειας, θα μπορέσουμε να δώσουμε χείρα βοηθείας σε όσους το έχουν ανάγκη. Αυτή η ανάπτυξη σωστών ανθρώπινων στάσεων και σωστής συμπεριφοράς προς τη Γ’ Ηλικία θα πρέπει να ξεκινάει από πολύ νωρίς, μέσα από την οικογένεια, το σχολείο και άλλους κοινωνικούς θεσμούς.

Η ισότιμη αντιμετώπιση των ηλικιωμένων ανθρώπων ανεξαρτήτως χρώματος, εθνικότητας, φυλής, μόρφωσης, θα δώσει τη χαρά και την ψυχική ισορροπία στη σημερινή πολυπρόσωπη κοινωνία μας.

Οι Οργανώσεις των συνταξιούχων του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα βρίσκονται σε συνεχή μαζική αγωνιστική ετοιμότητα για τη διεκδίκηση των αιτημάτων τους και την αποκατάσταση του δικαίου για μια αξιοπρεπή ζωή.

Τον κυριότερο όμως και βασικότερο ρόλο καλούνται να παίξουν τα ίδια τα άτομα της τρίτης ηλικίας, με τα έργα τους και τη στάση τους μέσα στην κοινωνία που ζούμε. Ας εκμεταλλευτούν τον χρόνο τους για έργα όχι προβολής και επαγγελματικής δραστηριότητας μόνο, αλλά για δράσεις φιλανθρωπίας και βοήθειας προς τους συνανθρώπους τους (ιδιαίτερα αυτοί που δεν έχουν οικονομική ανάγκη). Ας γνωρίσουν καλύτερα το ανθρώπινο και φυσικό περιβάλλον τους, που πολλές φορές δεν γνωρίζουν, αν και ζουν κοντά του. Η καλλιτεχνική δημιουργία, οι εκδρομές, το διάβασμα, η ελαφρά ενασχόληση στον κήπο τους, στο χωράφι, η επίσκεψη στο αναντικατάστατο καφενείο του χωριού και της γειτονιάς, ο τακτικός εκκλησιασμός τους, είναι σίγουρο ότι δεν θα τους οδηγήσουν στην απομόνωση, αλλά απεναντίας θα τους δώσουν γαλήνη και αισιοδοξία για τη ζωή τους, ατομική και κοινωνική.

Πρέπει να γίνει βίωμα όλων και να καθοδηγεί τις σκέψεις και τις πράξεις μας το γεγονός ότι το ενδιαφέρον της κοινωνίας και της πολιτείας δεν είναι υπόθεση χάριτος προς τους ηλικιωμένους.

Οι παρεμβάσεις της Πολιτείας θα πρέπει να συμβάλλουν στην προαγωγή του επιπέδου διαβίωσης των ηλικιωμένων.

Τέτοια μέτρα είναι μεταξύ άλλων:

• Πρωταρχικά μία αξιοπρεπής κατώτερη σύνταξη
• Επαρκής δημόσια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη
• Κατ’ οίκον φροντίδα- ιδρυματική φροντίδα ανθρώπινη και ικανοποιητική
• Σχέδιο ενίσχυσης οικογενειών χαμηλού εισοδήματος
• Σχέδιο θερινών διακοπών
• Διάφορες υπηρεσίες όπως πρόληψης ψυχικών διαταραχών, με στόχο την έγκαιρη εντόπιση περιστατικών στις ομάδες υψηλού κινδύνου.

Κλείνουμε αυτές τις σκέψεις μας με το απόσπασμα από το ποίημα «Το παλιό βιολί» του Ι.Πολέμη:

«Άκουσε τ απόκοσμο το παλιό βιολί

μέσα στη νυχτερινή σιγαλιά του Απρίλη

στο παλιό κουφάρι του μια ψυχή λαλεί

με τ αχνά κι’ απάρθενα της αγάπης χείλη.

Και τ’ αηδόνι τ’ άγρυπνο και το ζηλευτό

ζήλεψε κι εσώπασε κι έσκυψε κι εστάθη,

για να δει περήφανο τι πουλί είν’ αυτό

που τα λέει γλυκύτερα της καρδιάς τα πάθη.

…

Είμ` εγώ τ’ απόκοσμο το παλιό βιολί

μέσα στη νυχτερινή σιγαλιά του Απρίλη

στο παλιό κουφάρι μου μια ψυχή λαλεί

με της πρώτης νιότης μου τα δροσάτα χείλη».